De grachten per boot

Vanaf het water lijkt Amsterdam een andere stad. Straten die te voet smal en druk aanvoelen, openen zich zodra u op een gracht vaart, en de zeventiende-eeuwse grachtenpanden zijn gebouwd om juist vanuit die hoek gezien te worden: gevelstenen en hijsbalken gericht op het water in plaats van op de stoep. De keuze gaat eigenlijk tussen twee ervaringen: achteroverleunen op een rondvaart, of zelf het roer nemen.

Met gids, of zelf aan het roer

Een rondvaart vraagt geen voorbereiding behalve het kiezen van een opstapplaats; de meeste duren een uur door de grachtengordel. Zelf een boot huren is de interessantere optie als u drie of vier uur hebt: nergens in de stad is een vaarbewijs nodig, een korte instructie en een grachtenkaart volstaan, en de aardigheid zit hem in stoppen waar u wilt in plaats van iemand anders route te volgen. Mokumboot, Boats4rent en Eco Boats Amsterdam verhuren allemaal open, elektrische boten voor zes tot acht personen, met opstapplaatsen door het centrum en bij de Jordaan.

De enige regel die u vooraf moet kennen: houd het geluid laag. Amsterdam krijgt nog altijd meer klachten, en deelt meer boetes uit, voor boten met muziek of voor het blokkeren van smalle grachten dan voor wat dan ook op het water.

Waar u kunt aanleggen

Een deel van de aardigheid van zelf varen is dat een flink aantal Amsterdamse cafés net zo goed vanaf het water te bereiken is als vanaf de straat.

• Café Bar Aen't Water, weggestopt aan een van de centrale grachten, met tafels tot aan de waterkant om boten voorbij te zien gaan terwijl u voor één keer stilzit.
• Hanneke's Boom, bij het Centraal Station aan het Oosterdok. Een van de bekendste aanlegplekken van de stad, gebouwd van sloophout en met een steiger die precies hiervoor is gemaakt.
• Café de Ceuvel, aan de overkant van het IJ in Amsterdam-Noord. Volledig vegetarisch en veganistisch, met een ontspannen terras vol planten dat het kleine stukje omvaren waard is.
• Café Café, pal aan de Amstel naast de Stopera. Een onopgesmukt terras aan het water voor een lange borrel terwijl het scheepvaartverkeer voorbijgaat.
• IJ-Kantine, aan de NDSM-werf, met een eigen ponton en een terras dat van een tochtje over het IJ zo een halve middag maakt.

Waar u op moet letten

De grachten hebben hun eigen kalender. Half augustus brengt het Grachtenfestival tien dagen gratis en betaalde klassieke en jazzoptredens op kades, in hofjes en op boten langs het water, echt een van de ingetogener en meer Amsterdamse evenementen van het jaar. Van eind november tot in januari maakt het Amsterdam Light Festival van de vaarroute een openluchtgalerie met lichtkunstwerken, het best vanaf een boot te zien omdat verschillende werken zijn gemaakt om vanaf het water te bekijken en niet vanaf de bruggen erboven; kaarten voor de rondvaarten gaan elk jaar in oktober in de verkoop. Vaart u tijdens het festival op uw eigen boot, dan verkoopt de officiële app toegang tot de routekaart en de locaties van de kunstwerken.

Hoe u er komt

Welke steiger het is hangt af van welke boot, dus kijk het bij de rederij na voordat u vertrekt. De dichtstbijzijnde vertrekpunten liggen aan de Stadhouderskade bij het Rijksmuseum, twaalf minuten lopen rechtdoor over de Ferdinand Bolstraat, en die bij Centraal vertrekken vanaf het Damrak en de Prins Hendrikkade: met metro 52 vanaf De Pijp in vier minuten op Centraal Station.

De eerlijke versie van de grachten per boot: kies een richting, houd het rustig, en laat een café met een steiger bepalen wanneer u stopt.